แมว น้ำลายไหล บอกอะไรเกี่ยวกับสุขภาพ?

แมวเป็นสัตว์ที่มีพฤติกรรมเฉพาะตัว หลายครั้งเจ้าของอาจสังเกตเห็นว่า แมว น้ำลายไหล ออกมามากกว่าปกติ บางครั้งอาจเกิดขึ้นเป็นปกติจากในบางภาวะ เช่น เวลาที่แมวเครียด หรือเวลาน้องโดนป้อนยา เป็นต้น  แต่ในบางกรณี แมว น้ำลายไหลอาจเป็นสัญญาณเตือนของปัญหาสุขภาพที่ไม่ควรมองข้าม

ทำไมแมวถึงน้ำลายไหล?

อาการแมวน้ำลายไหลสามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุดังนี้

• โรคในช่องปากและฟัน ปัญหาในช่องปากเป็นหนึ่งในสาเหตุสำคัญของอาการแมว น้ำลายไหล โดยโรคที่พบบ่อย ได้แก่
  • โรคเหงือกอักเสบ (Gingivitis) เกิดจากคราบหินปูนและเชื้อแบคทีเรีย ทำให้เหงือกบวมแดงและเจ็บ
  • โรคปริทันต์ (Periodontal disease) เป็นภาวะที่รุนแรงกว่าเหงือกอักเสบ ส่งผลให้ฟันโยก เจ็บปาก และน้ำลายไหลมากขึ้น
  • แผลในช่องปาก (Oral ulcer) แผลเกิดจากการติดเชื้อ ไวรัส หรือแม้แต่การกัดสิ่งแปลกปลอม
  • ฟันหักหรือฟันผุ (Tooth fracture/decay) ทำให้เจ็บปวดและกระตุ้นให้น้ำลายไหล
  • ภาวะ FORL (Feline Odontoclastic Resorptive Lesion) โรคฟันที่พบได้บ่อยในแมว ซึ่งทำให้เกิดการสลายของเนื้อฟัน เกิดการสึกกร่อน และทำให้เจ็บปวดมาก
  • ช่องปากอักเสบเรื้อรัง (Chronic Gingivostomatitis) ภาวะอักเสบรุนแรงในเนื้อเยื่อช่องปากและคอหอย มักเป็นโรคเรื้อรังที่รักษายาก เกี่ยวข้องกับการตอบสนองทางภูมิคุ้มกันผิดปกติ อาจมีไวรัส Calicivirus หรือ Herpesvirus เป็นปัจจัยเสริม
• โรคอื่นๆ
  • โรคระบบทางเดินอาหาร แมวที่มีปัญหากระเพาะอักเสบ ลำไส้อักเสบ หรือกินสิ่งแปลกปลอมเข้าไป อาจแสดงอาการน้ำลายไหลร่วมกับการอาเจียน หรือเบื่ออาหารได้ การกลืนสิ่งของที่ไม่ควรกลืน เช่น เศษพลาสติกหรือเส้นด้าย ก็ทำให้ระคายเคืองในกระเพาะจนเกิดน้ำลายมากผิดปกติ

โรคติดเชื้อและไวรัส บางครั้งน้ำลายไหลมากอาจเกี่ยวข้องกับโรคติดเชื้อ เช่น ไวรัสคาลิซิไวรัสในแมว (Feline calicivirus) ที่ทำให้เกิดแผลในช่องปากและเหงือก หรือโรคไวรัสแมวบางชนิดที่ส่งผลต่อระบบภูมิคุ้มกัน โรคเหล่านี้นอกจากน้ำลายไหลแล้ว มักมีไข้ ไอ จาม หรือแผลในปากร่วมด้วย

สัญญาณที่บ่งบอกว่าแมว น้ำลายไหลผิดปกติ

เจ้าของควรใส่ใจและสังเกตหากแมวน้ำลายไหลพร้อมสังเกตอาการอื่น ๆ ประกอบ เช่น

• มีกลิ่นปากแรง
• เบื่ออาหาร หรือกินอาหารลำบาก
• อาเจียน น้ำหนักลด หรือซึมผิดปกติ
• มีเลือดปนในน้ำลาย
  

อาการเหล่านี้อาจบ่งชี้ถึงโรคในช่องปาก โรคระบบย่อยอาหาร หรือโรคร้ายแรงอื่น ๆ

วิธีดูแลเมื่อแมว น้ำลายไหล

• ตรวจภายในช่องปากเบื้องต้น หากแมวยอม ให้ลองสังเกตฟัน เหงือก และเนื้อเยื่อภายในช่องปาก ว่ามีอาการบวม แดง หรือมีก้อนผิดปกติหรือไม่
• หลีกเลี่ยงการปล่อยให้แมวเข้าถึงสารเคมีหรือพืชที่อาจเป็นพิษต่อแมว เก็บสารเคมีดังกล่าวแยกไว้ในพื้นที่ที่ไม่สามารถเข้าถึงได้ง่าย
• สังเกตอาการร่วม จดบันทึกว่ามีอาการอื่น ๆ เช่น ซึม อาเจียน หรือท้องเสียร่วมด้วยหรือไม่ พร้อมถ่ายภาพสิ่งที่อาเจียน/ท้องเสีย หรือบันทึกวีดีโอขณะแสดงอาการ
• พาไปพบสัตวแพทย์ หาก แมวแสดงอาการน้ำลายไหลไม่หาย พบแสดงอาการอื่น ๆ ร่วมหรือมีอาการหนักขึ้น ควรรีบพาไปรับการรักษาจากสัตวแพทย์
• การรักษาทางเลือกใหม่ ในแมวที่มีอาการน้ำลายไหลจากโรคเรื้อรัง เช่น ภาวะช่องปากอักเสบเรื้อรัง ปัจจุบันมีการนำ สเต็มเซลล์ (Stem Cell Therapy) มาใช้โดยเฉพาะกรณีที่ไม่ตอบสนองต่อการรักษาแบบดั้งเดิม เพื่อช่วยลดการอักเสบ ปรับสมดุลภูมิคุ้มกัน และบรรเทาอาการเจ็บปวดในแมว ทำให้แมวคุณภาพชีวิตดีขึ้น

อาการ แมว น้ำลายไหล อาจเกิดขึ้นได้จากทั้งสภาวะปกติ หรืออาจเป็นสัญญาณของโรคที่ซ่อนอยู่ การสังเกตพฤติกรรมและสุขภาพของแมวอย่างใกล้ชิดเป็นสิ่งสำคัญ หากพบว่าแมวน้ำลายไหลร่วมกับอาการผิดปกติอื่น ๆ ควรรีบพาไปพบสัตวแพทย์เพื่อการวินิจฉัยและรักษาที่เหมาะสม