หลังน้ำท่วม “สุนัข-แมว” เสี่ยงโรคอะไรบ้าง?
หลังน้ำท่วมมักมี น้ำสกปรกหรือโคลน ปัสสาวะหนู เชื้อโรคหรือซากสัตว์ ปนเปื้อน ทำให้สัตว์เลี้ยงเสี่ยงป่วยมากขึ้น โดยเฉพาะถ้า ลุยน้ำขัง เท้าเป็นแผลหรือกินน้ำและอาหารที่ปนเปื้อน หรืออยู่ในที่อับชื้น
1) โรคติดเชื้อสำคัญ “เลปโตสไปโรซิส” (ฉี่หนู)
เสี่ยงมากในสุนัขในแมวพบได้น้อยกว่า แต่สามารถเป็นติดต่อกันจากน้ำหรือดินที่ปนเปื้อนปัสสาวะสัตว์พาหะ เช่น หนู เข้าทางบาดแผลที่ผิวหนัง หรือเยื่อบุตาและปาก
อาการที่ควรสังเกต
- มีไข้ ซึม เบื่ออาหาร อาเจียน
- ปวดกล้ามเนื้อและเดินกะเผลก เหมือนเจ็บตามตัว
- ปัสสาวะผิดปกติหรือกินน้ำมากผิดปกติ อันเกิดจากไตอักเสบ-ไตวาย
- ตาเหลือง เหงือกเหลือง เนื่องมาจากตับอักเสบ
2) โรคผิวหนังจากความอับชื้นทำให้ติด (เชื้อรา/ยีสต์หรือแบคทีเรีย)
เกิดจากการที่ขนเปียกนาน ๆ หรืออยู่ในพื้นที่ชื้น ทำให้เกิดผิวหนังอักเสบและติดเชื้อได้บ่อย
อาการที่พบบ่อย
- คัน เกา เลีย หรือกัดผิวหนังบ่อยผิดปกติ
- ผิวแดง ขนร่วง เป็นวง ๆ
- มีกลิ่นเหม็นอับ มีสะเก็ด ตุ่มหนองและแผล
- แมวเลียตัวหนักจนเป็นแผลเรื้อรัง
3) โรคทางเดินอาหารจากภาวะท้องเสีย อาเจียน ลำไส้อักเสบ
มักมาจากการกินน้ำสกปรก อาหารบูด หรือเลียสิ่งปนเปื้อน ช่วงหลังน้ำท่วม
สัญญาณอันตราย
- ถ่ายเหลวมากกว่า 2–3 ครั้งต่อวัน และอาเจียน
- มีเลือดปน อ่อนแรง ไม่กินน้ำ
- ขาดน้ำ เหงือกแห้ง หนังย่นไม่คืนตัว
4) โรคระบบทางเดินหายใจ (โดยเฉพาะช่วงอพยพและแออัด)
ถ้าอยู่รวมกันในที่พักชั่วคราวหรือเครียด อาจติดโรคหวัดหรือหลอดลมอักเสบได้
อาการที่พบบ่อย
- ไอ จาม น้ำมูก ตาแฉะ
- หายใจเสียงดังหรือหอบ
- ซึม เบื่ออาหาร
5) บาดแผลที่เท้าและการติดเชื้อแทรกซ้อน
หลังลุยน้ำท่วม เท้าอาจโดนของมีคมเศษแก้วและตะปู หรือผิวหนังเปื่อย ทำให้ติดเชื้อง่าย
สังเกต
- เดินกะเผลก เลียเท้าตลอด
- บวม แดง ร้อน เจ็บ มีหนองหรือกลิ่น
- เล็บฉีก เล็บหัก หรือมีสิ่งแปลกปลอมติดซอกนิ้ว
อาการที่ต้องรีบพาไปพบสัตวแพทย์ (Red flags)
- ซึมมาก ไข้สูง ไม่กินน้ำและอาหาร
- อาเจียนรุนแรง หรือถ่ายเป็นเลือด
- หอบ หายใจลำบาก เหงือกซีดหรือเหลือง
- ปัสสาวะน้อยลงมากหรือไม่ฉี่
- ชัก เดินเซ อ่อนแรงผิดปกติ
ที่สามารถดูแลเบื้องต้นหลังน้ำท่วม (ทำได้ทันที)
- เช็ดและล้างตัว ล้างเท้าให้สะอาด แล้วเช็ดให้แห้งทุกครั้ง
- ถ้าขนเปียกเป็นเวลานาน เป่าให้แห้ง ลดความอับชื้น
- ห้ามให้กินน้ำและอาหารที่อาจปนเปื้อน เปลี่ยนน้ำสะอาดเสมอ
- ตรวจเท้า ซอกนิ้ว หู และผิวหนังทุกวัน 3–7 วันแรก
- สอบถามสัตวแพทย์เรื่อง วัคซีนเลปโตในสุนัข หากอยู่พื้นที่เสี่ยง
หลังน้ำท่วม “โรคที่ต้องระวังสุด” คือ ฉี่หนูเลปโต รองลงมาคือ ผิวหนังอักเสบจากความชื้น ท้องเสียและอาเจียนจากการปนเปื้อน หวัด-ทางเดินหายใจ และแผลที่เท้าติดเชื้อ
